Przejdź do treści
Czwartek, 19 listopada 2026 Meble, kuchnia, taras i bezpieczeństwo na drodze
Ciekawe

Trump oskarża Iran o broń biologiczną. Co mówią eksperci?

Trump oskarża Iran o broń biologiczną. Co mówią eksperci?

Prezydent USA Donald Trump oskarżył Iran o prace nad bronią chemiczną i biologiczną, ale nie przedstawił na to żadnych dowodów. Wysocy rangą członkowie jego administracji przekonują jednocześnie, że Stanom Zjednoczonym nie grozi bezpośredni atak. Eksperci przypominają, że kwestia irańskich zdolności jest sporna od dziesięcioleci.

Słowa prezydenta i reakcje urzędników

W czwartkowej rozmowie z Fox News Trump powiedział, że Iran „patrzy na gazy i na broń biologiczną”. Jego zdaniem Teheran porzucił ambicje nuklearne, bo został od nich odcięty. Dodał, że okaże się, co będzie po 1 stycznia, a Irańczyków nazwał „wstrętnymi ludźmi”.

Wypowiedź padła dzień po doniesieniach CNN. Stacja, powołując się na amerykański wywiad, napisała, że Iran może planować atak bronią chemiczną na wysokich urzędników administracji Trumpa w Waszyngtonie. W środę sekretarz stanu Marco Rubio oświadczył, że USA nie grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo. Szef resortu bezpieczeństwa wewnętrznego Markwayne Mullin dodał, że nic nie wskazuje na zbliżający się atak. Zapytany, czy mieszkańcy stolicy powinni się obawiać, Trump odparł, że tak nie sądzi, ale zagroził ostrym odwetem, gdyby do ataku doszło.

Co naprawdę wiadomo o irańskich programach

Iran jest stroną Konwencji o zakazie broni biologicznej, którą ratyfikował sześć lat przed rewolucją 1979 roku. Od 1997 roku należy też do Konwencji o zakazie broni chemicznej. Zachodnie służby od lat podejrzewają jednak, że kraj ten dąży do zdolności niekonwencjonalnych.

Według brytyjskiego think tanku RUSI irański program biologiczny miał przyspieszyć po wojnie z Irakiem, która zakończyła się w 1988 roku. Irak na szeroką skalę używał wtedy broni chemicznej, a Teheran postanowił, że nigdy więcej nie zgodzi się na taką przewagę. Prace miały być prowadzone pod przykrywką badań cywilnych.

Eksperci zachowują ostrożność:

  • Dan Kaszeta z RUSI ocenia, że to obszar „niezwykle niejasny”. Kraj o takim zapleczu naukowym i przemysłowym mógłby teoretycznie wytworzyć substancje w ilości wystarczającej do jednego, lokalnego incydentu. Technologia nie jest bowiem szczególnie zaawansowana. Czy Iran ma taki program, spierają się analitycy od czasów wojny z Irakiem, bez jednoznacznych wniosków.
  • Hamish de Bretton-Gordon, analityk i były oficer brytyjskiej armii, uważa, że po amerykańskich uderzeniach w obiekty nuklearne Iran mógł zwrócić się ku broni chemicznej. Jego zdaniem możliwa jest też broń biologiczna, a rozwój sztucznej inteligencji może uczynić ją tańszą i szybszą w opracowaniu.
  • Jacek Siewiera z Atlantic Council rozdziela wiedzę naukową od realnej zdolności i woli przeprowadzenia ataku. Jak zaznaczył: „Program badawczy sam w sobie nie dowodzi zdolności do przeprowadzenia konkretnej operacji za granicą”.

Cień Iraku

Część ekspertów widzi w obecnych oskarżeniach echo dawnych sporów. Glen Rangwala z Uniwersytetu Cambridge przypomina, że kolejne administracje USA wielokrotnie stawiały bezpodstawne zarzuty posiadania broni masowego rażenia krajom Bliskiego Wschodu. Jego zdaniem podnosi to stawkę na arenie międzynarodowej i zmusza krytyków w kraju do defensywy.

Najgłośniejszy przykład to inwazja na Irak w 2003 roku, uzasadniana rzekomym zagrożeniem ze strony programów chemicznych, biologicznych i nuklearnych. Senacka komisja uznała później, że CIA i część administracji George’a W. Busha zmanipulowały dowody. Po działaniach wojskowych nie znaleziono w Iraku ani zapasów zakazanej broni, ani dowodów na istnienie takiego programu. Rangwala zwraca też uwagę, że USA rzadko przyznają, iż niektórzy ich sojusznicy na Bliskim Wschodzie sami mają taką broń lub ją goszczą. Jego zdaniem obawy o proliferację są uzasadnione, ale nie dotyczą tylko jednej strony.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Na obecnym etapie mamy do czynienia z politycznymi deklaracjami i niepotwierdzonymi doniesieniami, a nie ze sprawdzonymi faktami. Amerykańscy urzędnicy sami mówią o braku bezpośredniego zagrożenia. Z dostępnych informacji nie wynika też, by jakiekolwiek ryzyko dotyczyło Polski czy innych państw Unii Europejskiej.

Warto jednak śledzić, czy zapowiedzi Trumpa przełożą się na konkretne działania wobec Iranu. Napięcia wokół tego kraju zwykle odbijają się na bezpieczeństwie regionu i na światowej polityce. Rzetelna ocena wymaga potwierdzonych danych o zdolnościach, zasięgu i zamiarach, a tych na razie nie przedstawiono.

Źródło: Al Jazeera – „Trump claims Iran is developing bioweapons: Is there any evidence?”

Czytaj także

Zobacz wszystko
ubezpieczenialink4.pl wanguardpr.pl telesystem.com.pl