Nocne marki i późne jedzenie: większe ryzyko zespołu metabolicznego

Osoby z otyłością, które późno chodzą spać i późno jedzą, częściej mają cechy zespołu metabolicznego – wynika z nowego badania naukowców z UTHealth Houston. Autorzy wiążą to z zaburzeniami w jelitach i stanem zapalnym w organizmie.

Co sprawdzali naukowcy

Zespół badaczy analizował dorosłych z otyłością pod kątem dwóch cech związanych z rytmem dobowym. Pierwszą był chronotyp, czyli naturalna skłonność do wczesnego wstawania albo do późnego kładzenia się spać. Drugą – pora przyjmowania posiłków. Zespół metaboliczny to zestaw zaburzeń, które zwiększają ryzyko choroby serca, udaru i cukrzycy typu 2.

Okazało się, że „nocne marki” miały więcej czynników ryzyka metabolicznego niż „skowronki”. Najgorzej wypadły osoby, które łączyły późny chronotyp z jedzeniem w późnych godzinach wieczornych lub nocnych.

Rola jelit i „nieszczelnego jelita”

Naukowcy stworzyli też specjalny wskaźnik metaboliczno-zapalny, który miał pokazać, jak organizm reaguje na zmiany odpornościowe i metaboliczne. U osób z wyższym ryzykiem stwierdzono oznaki tzw. nieszczelnego jelita. Oznacza to, że bariera jelitowa słabiej zatrzymuje substancje, które normalnie powinny zostać w przewodzie pokarmowym. Gdy przedostają się do krwi, mogą wywoływać stan zapalny i wpływać na inne narządy.

Autorzy przypuszczają, że rozbieżność między zegarem biologicznym a codziennymi zwyczajami zmienia skład mikrobiomu jelitowego, osłabia barierę jelitową i sprzyja zapaleniu powiązanemu z chorobami metabolicznymi.

Czy mikrobiom można „naprawić”?

W dalszej części pracy sprawdzano, czy poprawa stanu mikrobiomu pomoże wzmocnić barierę jelitową. U uczestników, u których po interwencji ukierunkowanej na mikrobiom bariera działała lepiej, zwiększyła się liczba bakterii produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, uznawane za korzystne. Badacze uważają więc, że mikrobiom może być elementem, na który da się wpływać.

Kierujący pracą prof. Faraz Bishehsari podkreślił: „Od dawna wiemy, że liczy się to, co jemy, ale coraz częściej okazuje się, że ważne jest także, kiedy jemy”. Dalsze badania mają ustalić, czy terapie poprawiające zgranie rytmu dobowego lub wzmacniające mikrobiom rzeczywiście zmniejszą stan zapalny i ryzyko chorób metabolicznych.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Badanie dotyczyło dorosłych z otyłością i wykazało powiązania, a nie bezpośredni związek przyczynowy, więc nie należy z niego wyciągać zbyt daleko idących wniosków. Wyniki nie są też gotową wytyczną dla lekarzy – to raczej kolejny sygnał, że poza jakością diety warto zwracać uwagę na regularność snu i porę posiłków.

Temat dotyczy także Polski, bo otyłość i choroby metaboliczne są problemem w całej Europie, a praca na zmiany czy późne siedzenie przy ekranach przesuwają rytm dnia u wielu osób. W praktyce rozsądne wydaje się unikanie obfitych posiłków tuż przed snem i dbanie o stałe godziny kładzenia się spać. W razie wątpliwości dotyczących wagi, ciśnienia czy poziomu cukru warto jednak porozmawiać z lekarzem, a nie polegać wyłącznie na wynikach jednego badania.

Źródło: Medical Xpress – „Night owls who eat late may face higher health risks”